Wspomniałem już uprzednio, że rozwodzenie się stanowi bardzo poważne obciążenie dla zdrowia. Wyjątek mogą stanowić co najwyżej te przypadki, w których rozwód umożliwił oderwanie się od współmałżonka niszczącego swoim zachowaniem zdrowie psychiczne i fizyczne partnera.

Należy też pamiętać, że spora część osób znajduje się w wieku, kiedy organizm daje już rozmaite sygnały obniżonej sprawności. Przeciążenie emocjonalńe związane z sytuacjami, które doprowadziły do rozwodu, i z postępowaniem rozwodowym powoduje pojawianie się różnorodnych reakcji nerwicowych, niekiedy nerwic ogólnych, a nawet zaburzeń i chorób psychosomatycznych. Rodzaj i siła zakłóceń wstanie zdrowia zależą od ogólnego stanu organizmu oraz właściwości indywidualnych, szczególnie indywidualnej odporności na stres.

W zakresie reakcji nerwicowych ujawniają się preferencje do ich bardziej psychicznego lub somatycznego charakteru. Są więc ludzie reagujący głównie zaburzeniami nastroju, bezsennością, silnym poczuciem zmęczenia psychicznego, dostrzegający u siebie gwałtowne obniżenie sprawności procesów myślowych i pamięciowych oraz tacy, u których reakcje nerwicowe manifestują się różnorodnymi dolegliwościami serca, żołądka, brzucha, zaburzeniami menstruacji, różnymi bólami itd. Może także wystąpić wiele objawów stwarzając obraz współistniejących dolegliwości psychicznych i somatycznych. Pojawiają się niekiedy skoki ciśnienia krwi, aktywizują dolegliwości istniejące kiedyś wcześniej (na przykład chooby wrzodowe przewodu pokarmowego), różne tiki, mrowienia, odczucia sztywności lub wiotkości mięśni, zwiększone wypadanie włosów, różne zmiany skórne i wiele, wiele innych. Wszystko to może być rozpatrywane jako konsekwencja przeżyć związanych z rozwodem, ale także ma swoje znaczenie zwrotne, wpływa na samopoczucie i wynikające z niego zachowanie. Jeśli więc ktoś ma różne dolegliwości, czuje się chory, to niezależnie od przyczyn tego stanu wpływa on także doraźnie na aktualne funkcjonowanie. Złe samopoczucie na progu porozwodowego życia może w istotny sposób utrudniać podjęcie nowych decyzji i organizację życia codziennego według nowych zasad—dotyczy to w równym stopniu kobiet, jak i mężczyzn.

Osobowość jako czynnik wpływający na stan psychiczny w momencie rozwodu ma jednak najczęściej główne znaczenie. Od wrażliwości emocjonalnej, odporności na sytuacje trudne, zdolności podejmowania optymalnych decyzji, umiejętności funkcjonowania społecznego i wielu innych cech oraz ich wzajemnych powiązań zależy to, czy człowiek po rozwodzie szybko się pozbiera, czy też na całe miesiące i lata zanurzy się w odczuciach żalu i rozczarowania. Pod pewnymi względami przypomina to sytuację człowieka, który przeżył zawał serca. Z obserwacji dalszego funkcjonowania życiowego takich ludzi wynika, że najszybciej „potrafią się pozbierać” osoby, które odczuwają, że mają jeszcze dużo do zrobienia, i w związku z tym nie poddają się apatii. Podobnie jest z rozwiedzionymi — kto ma wyraźnie wytyczone i jasno sformułowane cele życiowe, zdecydowanie kończy jeden etap życia i zaczyna następny.

Jasne sformułowanie celów i zadań nie jest zbyt częste wśród kobiet w tym pierwszym porozwodowym okresie. Kobieta często żyje intensywnie tym, co jest, co było niedawno i co będzie w najbliższej przyszłości. Nie spierając się, czy taka właściwość. większości kobiet wynika z płci, czy też jest rezultatem wpływu współczesnej kultury, trzeba stwierdzić, że brak celów dalekich (a więc zamierzeń na wiele lat naprzód) występuje znacznie częściej u współczesnych kobiet niż mężczyzn. Trudno jednoznacznie powiedzieć, czy dla samopoczucia w momencie rozwodu lepiej to czy gorzej. W każdym razie nierzadko kobieta rozwiedziona jeszcze przez wiele lat po rozwodzie nie może ,;pozbierać się", żyjąc z dnia na dzień. Od tej ogólnej prawidłowości istnieją dwa odstępstwa. W naturalny rytm funkcjonowania emocjońalnego i społecznego Wchodzą dość szybko kobiety nawiązujące udaną i trwałą znajomość z nowym mężczyzną oraz te, które przejęte są swoim macierzyństwem i wynikającymi z tego obowiązkami. Zdecydowanie różna jest jednak pozycja społeczna kobiet z obu tych grup.